Aparaty półklatkowe – wszystko, co warto wiedzieć.

Aparaty półklatkowe – co to jest?

Fotografia analogowa przeżywa ogromny powrót, a wraz z nią coraz większą popularność zdobywają aparaty półklatkowe, znane również jako half frame. To wyjątkowe aparaty na film 35 mm, które pozwalają wykonać nawet dwa razy więcej zdjęć niż klasyczny aparat małoobrazkowy.

W naszym laboratorium wywołujemy również filmy wykonane aparatami półklatkowymi i odpowiednio przygotowujemy skany half frame, dzięki czemu zdjęcia zachowują poprawny układ oraz jakość.

Film 36 klatkowy pozwala wykonać około 72 zdjęć, a czasami nawet kilka więcej – np. 73–76, zależnie od aparatu i sposobu założenia filmu.

Jeżeli fotografujesz aparatem half frame:

nie przewijaj filmu od razu po dojściu licznika do 36 zdjęć.

W większości aparatów półklatkowych można fotografować dalej aż do momentu, gdy pokrętło przewijania filmu zacznie stawiać wyraźny opór i film fizycznie się skończy. Wtedy należy zatrzymać przewijanie i zwinąć film do kasety.

To bardzo częsty błąd początkujących użytkowników aparatów half frame – wiele osób kończy film zbyt wcześnie i wykorzystuje jedynie połowę możliwych zdjęć.

Aparaty półklatkowe mają zwykle dosyć ciemne obiektywy o przysłonie 9 i należy pamiętać, że robiąc zdjęcia wewnątrz budynków lampa błyskowa zawsze powinna być włączona. Skuteczny zasięg lampy zależy od czułości użytego filmu, ale obejmuje średnio odległości od półtora do czterech metrów. Zdjęcia wykonane z mniejszej odległości będą zbyt jasne (prześwietlone), a ze zbyt dużej niedoświetlone czyli ciemne.

Lampę można też włączać na zewnątrz, aby rozjaśnić cienie, zrównoważyć oświetlenie tła i pierwszego planu, lub gdy zapada zmrok. Należy zachować minimalną odległość fotografowania. Maksymalny zasięg lampy na zewnątrz jest mniejszy z powodu braku elementów od których błysk mógłby się odbić np. ściany lub sufitu.

Aparaty półklatkowe, takie jak Kodak Ektar H35N, używają standardowego filmu 35 mm, ale zapisują zdjęcie na mniejszej powierzchni niż zwykły aparat analogowy.

W klasycznym aparacie jedna klatka filmu ma rozmiar około 24×36 mm.
W aparacie half frame pojedyncze zdjęcie zajmuje tylko połowę tej powierzchni – około 18×24 mm.

Dzięki temu na miejscu jednego standardowego zdjęcia mieszczą się dwa zdjęcia półklatkowe.

Ponieważ klatka jest o połowę mniejsza, trzeba liczyć się z lekką utratą jakości takiego zdjęcia w porównaniu z pełną klatką.

Jak działa to w praktyce?

Po każdym zdjęciu aparat przesuwa film tylko o połowę standardowej długości klatki. To właśnie dlatego na filmie 36 klatkowym można zrobić około 72 zdjęć.

Gdy aparat trzymany jest standardowo w poziomie, zdjęcie zapisywane jest na filmie w układzie pionowym. Dlatego większość fotografii wykonanych aparatem half frame ma pionowy format.

Aby zrobić zdjęcie poziome, aparat należy obrócić o 90° – dokładnie odwrotnie niż w klasycznych aparatach 35 mm.

To charakterystyczna cecha fotografii półklatkowej i całkowicie normalne działanie aparatów typu half frame.

Wywołujemy filmy półklatkowe oraz przygotowujemy skany dostosowane do specyfiki aparatów half frame, dzięki czemu każda klatka zostaje poprawnie odczytana i przygotowana do dalszej obróbki lub publikacji.

Wywoływanie filmu półklatkowego przebiega dokładnie tak samo jak standardowego filmu 35 mm. Różnica pojawia się podczas skanowania oraz przygotowania zdjęć.

W naszym laboratorium:

• wywołujemy filmy half frame,
• wykonujemy poprawne skany półklatkowe,
• odpowiednio rozdzielamy zdjęcia,
• zachowujemy właściwy układ pionowy klatek,
• dbamy o poprawne kadrowanie i ekspozycję.

Czy aparat half frame robi 72 zdjęcia?

Tak. Na filmie 36 klatkowym aparat półklatkowy wykonuje zwykle około 72 zdjęć.

Czy można zrobić więcej niż 72 zdjęcia?

Tak, czasami możliwe jest wykonanie kilku dodatkowych klatek – np. 73–76 – zależnie od aparatu i sposobu założenia filmu.

Czy po liczniku 36 trzeba kończyć film?

Nie. W aparatach half frame należy fotografować dalej aż do momentu, gdy film przestanie się przewijać.

Czy wywołujecie filmy half frame?

Tak, wywołujemy i skanujemy filmy wykonane aparatami półklatkowymi.

Czy zdjęcia half frame są pionowe?

Najczęściej tak – większość aparatów half frame zapisuje zdjęcia pionowo przy standardowym trzymaniu aparatu.

• Olympus PEN EE
• Olympus PEN F
• Kodak Ektar H35
• Kodak Ektar H35N
• Canon Demi
• Pentax 17